Bron: John Perry en Roger D. Harris 
AFGJ NicaNotes 19 november 2026 ~~~

Op 3 november ondertekende president Trump een uitvoeringsbesluit waarin hij een ‘nationale noodtoestand’ afkondigde. De ‘noodtoestand’ is het gevolg van ‘de ongebruikelijke en buitengewone bedreiging voor de nationale veiligheid en het buitenlands beleid van de Verenigde Staten die wordt gevormd door de situatie in Nicaragua’. Naar verluidt begon deze noodtoestand in november 2018, duurt hij al acht jaar aan en zal hij naar verwachting voortduren tot in 2027.

De omvang van de „bedreiging“

Hier volgen enkele kerncijfers aan de hand waarvan de omvang van de door Nicaragua gevormde „bedreiging“ kan worden beoordeeld. Allereerst enkele basisgegevens. De bevolking van de VS is bijna 50 keer zo groot als die van Nicaragua en de economie is 1.400 keer zo groot, waarbij het nationaal inkomen (bbp) van Nicaragua slechts 0,07% bedraagt van dat van de VS.

Deze grafiek vergelijkt de militaire uitgaven van de VS en Nicaragua.

Ten tweede, een militaire vergelijking. Nicaragua heeft een van de kleinste defensiebegrotingen van het Amerikaanse continent en besteedt slechts 0,6% van zijn BBP (116 miljoen dollar) aan zijn leger. De VS hebben uiteraard ’s werelds grootste „defensiebegroting“ van 954 miljard dollar, ofwel meer dan 3% van hun BBP (zie grafiek), en Trump wil deze nog verder uitbreiden. Nicaragua zet ongeveer 12.000 militairen in, minder dan 1% van de 1,3 miljoen militairen van zijn noordelijke buurland.

Ten derde beschikt het leger over weinig of geen offensieve capaciteit. Tot de belangrijkste taken behoren het tegengaan van drugshandel, het bewaken van de grenzen en het uitvoeren van maritieme patrouilles. Het leger grijpt ook in bij noodsituaties zoals orkanen en aardbevingen en beschermt de voor het land zo belangrijke koffieoogst, waarvan de VS de grootste afnemer is.

Het idee dat Nicaragua – op 1.200 mijl van de grens met Zuid-Texas – een bedreiging vormt voor de veiligheid van de VS is dus volstrekt absurd. Waarop berust dan de zogenaamde „noodsituatie“ en wat heeft Washington in de acht jaar sinds het begin ervan gedaan om deze te stoppen?

Amerikaanse campagne tegen Nicaragua

Tijdens Trumps eerste ambtstermijn ondertekende hij het oorspronkelijke uitvoeringsbesluit na de door de VS geïnspireerde poging tot staatsgreep tegen de opnieuw gekozen Sandinistische regering van Nicaragua in 2018. De verwachte ineenstorting van de regering als gevolg van een gewelddadige opstand bleef uit.

Het uitvoeringsbesluit van Trump vormde een integraal onderdeel van een politieke en mediacampagne om Nicaragua internationaal te isoleren. Instanties zoals het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN (OHCHR) en de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) werden ingezet om de mensenrechtensituatie in Nicaragua aan te vallen, hoewel zij in 2018 delegaties naar het land hadden gestuurd die bewijzen hadden ontvangen van moorden en martelingen gepleegd door de coupplegers.

Washington begon de economie van Nicaragua onder druk te zetten door de toegang tot leningen van instellingen als de Wereldbank en het IMF, ter waarde van 500 miljoen dollar per jaar, af te sluiten. Regeringsfunctionarissen werden gesanctioneerd, vaak op basis van weinig of geen bewijs. Essentiële handelsafspraken werden in gevaar gebracht, waaronder het lidmaatschap van het land in de regionale vrijhandelsovereenkomst die de toegang tot de Amerikaanse markt verbetert. Via mediacampagnes werd geprobeerd Nicaraguaanse goederen, zoals de export van rundvlees, aan te vallen.

Onder Biden startte de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger een ongegrond onderzoek naar de vermeende oneerlijke handelspraktijken van Nicaragua, zoals het gebruik van kinderarbeid. Biden lanceerde ook een schadelijk “humanitair vrijlatingsprogramma” dat bedoeld was om geschoolde Nicaraguanen weg te lokken, een van de redenen voor de toename van hun migratie naar het noorden. De tweede regering van Trump legde wereldwijde invoerheffingen op, waarbij Nicaragua werd onderworpen aan hogere sancties dan zijn buurlanden.

Washington probeerde zelfs de belangrijke toeristische sector van Nicaragua te schaden door in 2018 het reisadvies op te schroeven naar hetzelfde niveau als dat voor Guatemala en Honduras, waar geweldsmisdrijven veel vaker voorkomen. Tijdens de Covid-pandemie werd Nicaragua hulp geweigerd. Daardoor herstelde de toeristische sector zich langzamer dan in landen als Costa Rica. Het aantal bezoeken van cruiseschepen, een belangrijke markt voor de vele ambachtelijke producten van Nicaragua, is nooit meer teruggekeerd naar het vroegere niveau.

Vernieuwd uitvoeringsbesluit

Ondanks deze vijandige maatregelen heeft de Nicaraguaanse economie zich krachtig hersteld na de schadelijke couppoging van 2018 en de daaropvolgende Covid-pandemie. In 2025 noteerde Nicaragua de snelste bbp-groei in de regio, in combinatie met een lage overheidsschuld en hoge deviezenreserves. De begroting voor 2027 voorziet hogere uitgaven maar een lager tekort. S&P Global Ratings heeft onlangs de kredietrating van Nicaragua opgewaardeerd.

Juist omdat Nicaragua de aanvallen van Washington met succes heeft afgeslagen en zich heeft hersteld, zag de hegemon zich genoodzaakt zijn verklaring van een „buitengewone dreiging“ te hernieuwen.

Volgens het uitvoeringsbesluit van Trump vormt Nicaragua drie belangrijke „dreigingen“ voor de veiligheid en het buitenlands beleid van de VS. Ten eerste was er de „gewelddadige reactie van de Nicaraguaanse regering op de protesten die op 18 april 2018 begonnen“. Deze zogenaamd vreedzame protesten leidden tot ruim 200 doden, waaronder 22 politieagenten, en veroorzaakten minstens 1 miljard dollar aan directe economische schade. Men zou kunnen stellen dat de verdedigingsmaatregelen van Nicaragua veel gematigder waren dan die van Washington zouden zijn geweest indien het met soortgelijk geweld was geconfronteerd.

Ten tweede noemt het decreet van Trump op hypocriete wijze de „ontmanteling en ondermijning van democratische instellingen en de rechtsstaat“ samen met „willekeurig geweld en repressieve tactieken tegen burgers“. In feite waren de maatregelen die de Nicaraguaanse regering heeft genomen om gewone burgers en hun grondwettelijke rechten te verdedigen, grotendeels een reactie op door de VS gefinancierde criminele aanvallen en politieke inmenging.

Ten derde wijst Trump op vermeende „corruptie binnen de regering“ die zou bijdragen aan „economische destabilisatie“. Ook deze grof hypocriete beschuldiging strookt nauwelijks met de economische prestaties van Nicaragua of het enorme succes dat het land heeft geboekt bij het verbeteren van het leven van gewone Nicaraguanen. Volgens de Wereldbank is de armoede teruggedrongen tot onder de 14%, en zijn er grote verbeteringen doorgevoerd op het gebied van de openbare gezondheidszorg, gratis onderwijs en infrastructuur zoals watervoorziening, elektriciteit, snelwegen en openbaar vervoer.

De echte dreiging

De echte strategische dreiging voor de Verenigde Staten is het vermogen van Nicaragua om het leven van zijn burgers te verbeteren en tegelijkertijd een sterke economie in stand te houden, ondanks de inspanningen van Washington om dit te verhinderen.

Het feit dat Trump het uitvoeringsbesluit heeft verlengd, geeft aan dat deze dreigingen zullen voortduren. Zijn nieuw benoemde stafchef, Stephen Miller, noemde Nicaragua een uitzondering op de heroriëntatie van landen achter Trumps agenda voor het westelijk halfrond. Hij suggereerde eufemistisch dat de VS via haar regionale alliantie, het „Schild van Amerika“, „een betere toekomst voor de bevolking van Nicaragua“ zou kunnen veiligstellen. Alle drie de directe buurlanden van Nicaragua maken deel uit van Trumps „Schild“.

Minister van Buitenlandse Zaken Rubio heeft de OAS ingezet om Nicaragua tot naleving te dwingen. Hoewel het land geen lid meer is van de OAS, zijn tien Latijns-Amerikaanse landen overgehaald om deel te nemen. Deze inspanning zou de handelsbetrekkingen van Nicaragua, zijn diplomatieke status en zelfs de regionale luchtverbindingen verder in gevaar kunnen brengen. De OAS komt op 1 december opnieuw bijeen om te beslissen hoe deze druk kan worden opgevoerd.

De ultieme hypocrisie in het uitvoeringsbesluit van Trump is natuurlijk dat juist de VS een voortdurende strategische bedreiging vormen voor Nicaragua, en niet andersom.

Topfoto: Door AI gegenereerde afbeelding van de nationale vogels van Nicaragua en de Verenigde Staten. [Opmerking van NicaNotes: In werkelijkheid is de adelaar 35 inches hoog en de MotMot (Guardabarranco) is 20 inches lang, inclusief staart. Het enorme verschil in grootte staat symbool voor het verschil in kracht!

De in Nicaragua gevestigde schrijver John Perry publiceert onder meer in de London Review of Books, The Grayzone en CovertAction. Roger D. Harris is actief bij de Task Force on the Americas en de US Peace Council. Beiden zijn lid van de Nicaragua Solidarity Coalition. Dit artikel verscheen voor het eerst op 8 november in Internationalist360.



Gerelaterd (berichten in dit archief):