{"id":6627,"date":"2022-10-18T23:59:00","date_gmt":"2022-10-18T21:59:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.handsoffvenezuela.nl\/?p=6627"},"modified":"2022-11-03T12:08:41","modified_gmt":"2022-11-03T10:08:41","slug":"haiti-4-jaar-non-stop-protesten-tegen-inmenging-door-vs","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.handsoffvenezuela.nl\/index.php\/2022\/10\/haiti-4-jaar-non-stop-protesten-tegen-inmenging-door-vs\/","title":{"rendered":"Ha\u00efti: 4 jaar non-stop protesten tegen inmenging door VS"},"content":{"rendered":"\n
Bron: Vijay Prashad  \nReal News Network 28 september 2022 <\/a>(EN)\nCubanismo.be 18 oktober 2022 <\/a>(NL)<\/pre>\n\n\n\n
Ha\u00eftianen zijn de afgelopen weken opnieuw de straat opgegaan tegen de banken en ngo’s die het eiland sinds de aardbeving van 2010 hebben overgenomen.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
De cyclus van protesten begon in Ha\u00efti in juli 2018 en is \u2013 ondanks de pandemie \u2013 blijven doorgegaan. De belangrijkste reden voor het protest in 2018 was dat Venezuela in maart van dat jaar \u2013 door de illegale sancties van de Verenigde Staten \u2013 niet langer goedkope olie naar Ha\u00efti kon verschepen via het PetroCaribe-programma. De brandstofprijzen stegen meteen met 50%.<\/p>\n\n\n\n
Op 14 augustus 2018 tweette filmmaker Gilbert Mirambeau Jr. een foto van zichzelf waarop hij stond afgebeeld met een blinddoek. Hij had een bord in de hand met daarop de tekst: \u201cKot K\u00f2b Petwo Karibe a???\u201d (Waar is het PetroCaribe-geld gebleven?). Hij weerspiegelde er het populaire gevoel mee dat het geld van het programma was geplunderd door de Ha\u00eftiaanse elite. Die elite had haar greep op het land veiliggesteld via twee staatsgrepen tegen de democratisch verkozen president Jean-Bertrand Aristide (eenmaal in 1991 en nogmaals in 2004). De stijgende olieprijzen maakten sindsdien de situatie onleefbaar voor de overgrote meerderheid van de bevolking. De toenemende protesten cre\u00eberden voor de Ha\u00eftiaanse elite een crisis van politieke legitimiteit.<\/p>\n\n\n\n
Dechoukaj<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
De afgelopen weken werden de straten van Ha\u00efti opnieuw overspoeld door grote marsen en wegblokkades. De stemming staat weer op scherp. Demonstranten riepen hun woede uit tegen banken en niet-gouvernementele organisaties (ngo\u2019s). Ook katholieke liefdadigheidsinstellingen moesten het ontgelden. De manifestanten schilderden \u201cWeg met de VS\u201d op gebouwen die zij vervolgens plunderden en in brand staken. Het Creoolse woord dechoukaj <\/em>of ontworteling, dat voor het eerst werd gebruikt in de democratiebewegingen van 1986, is het kernwoord geworden van deze protesten. De regering schrijft het geweld toe aan bendes zoals de G9 die onder leiding staat van de voormalige Ha\u00eftiaanse politieinspecteur Jimmy \u201cBabekyou\u201d (Barbecue) Ch\u00e9rizier. Het klopt dat deze bendes deelnemen aan de protestbeweging, maar ze bepalen ze niet.<\/p>\n\n\n\n
De regering van Ha\u00efti, geleid door waarnemend president Ariel Henry, besloot tijdens deze crisis de brandstofprijzen nog te verhogen. Dat lokte onder meer protest uit bij de transportvakbonden. Jacques Anderson Desroches, voorzitter van de F\u00f3s Sendikal pou Sove Ayiti<\/em>, vertelde de Haitian Times<\/em>: \u201cAls de staat geen einde maakt aan de liberalisering van de oliemarkt ten gunste van de oliemaatschappijen en niet zelf de controle in handen neemt, zal er niets goeds van komen.\u201d \u201cAls ze dat niet doen\u201d, voegde hij er nog aan toe, \u201czullen alle maatregelen van Ariel Henry slechts cosmetische maatregelen zijn.\u201d Op 26 september riepen vakbondsorganisaties op tot een staking. Die actie verlamde het land, inclusief de hoofdstad van Ha\u00efti, Port-au-Prince.<\/p>\n\n\n\n
De rol van de VN<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
De Verenigde Naties (VN) evacueerden ondertussen hun niet-essentieel personeel uit het land. Speciale VN-vertegenwoordiger Helen La Lime vertelde de VN-Veiligheidsraad dat Ha\u00efti verlamd wordt door \u201ceen economische crisis, een bendecrisis en een politieke crisis.\u201d Volgens haar zijn \u201cdie drie elementen samengesmolten tot een humanitaire ramp.\u201d<\/p>\n\n\n\n
De legitimiteit van de Verenigde Naties in Ha\u00efti is beperkt als gevolg van de schandalen rond seksueel misbruik die de VN-vredesmissies in Ha\u00efti hebben geteisterd.  De Ha\u00eftiaanse bevolking ziet het politieke mandaat van de Verenigde Naties vooral als de bewaker van een corrupte lokale elite die de bevelen van het Westen opvolgt.<\/p>\n\n\n\n
De huidige president Ariel Henry werd op zijn post ge\u00efnstalleerd door de Core Group<\/em> (de Kerngroep, die bestaat uit zes landen en wordt geleid door de Verenigde Staten, de Europese Unie, de VN en de Organisatie van Amerikaanse Staten). Henry werd president na de nog steeds onopgeloste moord op zijn impopulaire voorganger Jovenel Mo\u00efse (tot dusver staat enkel vast dat Mo\u00efse is vermoord door Colombiaanse huurlingen en Ha\u00eftiaanse VS-burgers). Helen La Lime (VN) vertelde de Veiligheidsraad in februari dat het \u201cnationale 28 septemonderzoek naar Mo\u00efse\u2019s moord is vastgelopen. Die situatie voedt allerhande geruchten die  de argwaan in het land versterken.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Vier recente ontwikkelingen<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Een begrip van de huidige cyclus van protesten is niet mogelijk zonder duidelijke kijk op vier ontwikkelingen in het recente Ha\u00eftiaans verleden.<\/p>\n\n\n\n
Ten eerste leidde de destabilisatie van het land tot de ontmanteling van de Ha\u00eftiaanse staat. Die ontmanteling kwam op gang na de tweede staatsgreep tegen Aristide in 2004. Daar kwam de catastrofale aardbeving van 2010 nog eens bovenop. De Kerngroep van landen greep de ernstige problemen in Ha\u00efti aan om een breed scala aan westerse ngo\u2019s op het eiland af te sturen. Die ngo\u2019s namen algauw de rol van de Ha\u00eftiaanse staat over, bijvoorbeeld door zowat 80% van de openbare diensten in handen te nemen. Op die manier verspilden zij aanzienlijke bedragen van het hulp- en bijstandsgeld dat na de aardbeving het land was binnengekomen. Door de verzwakte staatsinstellingen beschikt de regering ondertussen over onvoldoende instrumenten om de onopgeloste crisis aan te pakken.<\/p>\n\n\n\n
Ten tweede was er het PetroCaribe-programma dat Ha\u00efti tussen 2008 en 2016 voordelige olieverkopen en 2 miljard dollar winst moest opleveren. De winst was bestemd voor de Ha\u00eftiaanse staat, maar verdwenen naar de bankrekeningen van de elite. Daarna kwamen er de illegale VS-sancties tegen Venezuela waardoor het hele programma in de kiem werd gesmoord.<\/p>\n\n\n\n
Ten derde probeerde het Ha\u00eftiaanse parlement in 2009 de minimumlonen op het eiland te verhogen tot 5 dollar per dag, maar Washington kwam tussenbeide namens grote textiel- en kledingbedrijven om het wetsvoorstel tegen te houden. David Lindwall, voormalig plaatsvervangend VS-missiehoofd in Port-au-Prince, zei dat de Ha\u00eftiaanse poging om het minimumloon te verhogen \u201cgeen rekening hield met de economische realiteit\u201d, maar slechts een poging was om \u201cde werkloze en onderbetaalde massa\u2019s te sussen.\u201d Het wetsvoorstel werd verworpen onder druk van de VS-regering. Deze \u201cwerkloze en onderbetaalde massa\u2019s\u201d zijn nu op straat en worden door de Kerngroep bestempeld als \u201cbendes\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Ten vierde zegt waarnemend president Ariel Henry graag dat hij neurochirurg is en geen beroepspoliticus. In de zomer van 2000 maakte Henry echter deel uit van de groep die de Convergence D\u00e9mocratique (CD) oprichtte. Die organisatie riep meteen op tot de omverwerping van de democratisch verkozen regering van Aristide. De Ha\u00eftiaanse CD werd in het leven geroepen door het Internationaal Republikeins Instituut, een politieke tak van de Republikeinse Partij in de VS, en door de National Endowment for Democracy van de regering in Washington. Henry\u2019s oproep tot kalmte op 19 september 2022 leidde ondertussen tot het opzetten van nog meer barricades en tot een intensivering van de protestbeweging. Hij luistert meer naar Washington dan naar Petit-Go\u00e2ve, een stad aan de noordkust die uitgegroeid is tot het epicentrum van de opstand.<\/p>\n\n\n\n
Invasiegolven<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Bij de VN in New York zei de Ha\u00eftiaanse minister van Buitenlandse Zaken Jean Victor Geneus: \u201cDit dilemma kan alleen worden opgelost met de effectieve steun van onze partners.\u201d Voor veel waarnemers van de situatie in Ha\u00efti klinkt de uitdrukking \u201ceffectieve steun\u201d als een pleidooi voor een zoveelste militaire interventie van de westerse mogendheden. Een hoofdartikel in de Washington Post<\/em> riep op tot \u201cgespierd optreden door externe actoren.\u201d Sinds de Ha\u00eftiaanse revolutie, die eindigde in 1804, heeft Ha\u00efti te maken gehad met talloze invasiegolven (waaronder een lange VS-bezetting van 1915 tot 1930 en een door hen gesteunde dictatuur van 1957 tot 1986). Deze invasies hebben de eilandnatie verhinderd haar soevereiniteit veilig te stellen en hebben de bevolking belet een waardig leven op te bouwen. Een nieuwe invasie, door Marines of door de vredestroepen van de Verenigde Naties, zal de crisis alleen maar verergeren.<\/p>\n\n\n\n
Tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 21 september zei Joe Biden dat zijn regering \u201conze buurman in Ha\u00efti blijft steunen.\u201d Wat dit betekent, is het best te begrijpen via een nieuw rapport van Amnesty International. Het rapport documenteert het racistisch misbruik van Ha\u00eftiaanse asielzoekers in de Verenigde Staten. De Verenigde Staten en de Kerngroep staan misschien achter mensen als Ariel Henry, maar ze lijken niet achter het Ha\u00eftiaanse volk te staan, met inbegrip van degenen die naar de VS zijn gevlucht.<\/p>\n\n\n\n
Opties voor het Ha\u00eftiaanse volk zullen moeten komen van de vakbonden die zich aansluiten bij de protestgolf. Of de vakbonden en de maatschappelijke organisaties \u2013 met inbegrip van de studentenorganisaties die opnieuw zijn opgedoken als belangrijke actoren in het land \u2013  in staat zullen zijn de woede van de straat om te buigen tot dynamische veranderingen, valt voorlopig af te wachten.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n