{"id":13827,"date":"2026-10-30T23:39:51","date_gmt":"2026-10-30T21:39:51","guid":{"rendered":"https:\/\/openbaararchief.nl\/caribic\/?p=13826"},"modified":"2026-10-30T23:39:51","modified_gmt":"2026-10-30T21:39:51","slug":"interview-over-de-verkiezingen-in-brazilie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.handsoffvenezuela.nl\/index.php\/2026\/10\/interview-over-de-verkiezingen-in-brazilie\/","title":{"rendered":"Interview over de verkiezingen in Brazili\u00eb: \u201cMobilisatie droeg bij aan de overwinning van Lula\u201d"},"content":{"rendered":"\n
Bron: Ute Evers amerika21  30 oktober 2026 <\/a>~~~<\/pre>\n\n\n\n
Gesprek van amerika21-auteur Ute Evers met de Braziliaanse uitgever Tadeu Breda van Editora Elefante over de verkiezingen en de gevolgen daarvan<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
a21: Hoe voelt u zich na de presidentsverkiezingen van afgelopen zondag?<\/p>\n\n\n\n
TB: Afgelopen zondag heeft de bevolking een verkiezingsoverwinning van het Braziliaanse fascisme voorkomen. In de eerste verkiezingsronde behaalde rechts een aanzienlijke meerderheid in de Kamer van Afgevaardigden en in de Senaat, en bovendien heeft het de verkiezingen in enkele deelstaten gewonnen. Een overwinning van Fl\u00e1vio Bolsonaro op Luiz In\u00e1cio \u201eLula\u201c da Silva zou ernstige gevolgen hebben gehad voor de Braziliaanse democratie. Extreemrechts zou de uitvoerende, wetgevende en rechterlijke macht hebben gedomineerd. De overwinning van Lula heeft dit scenario voorkomen. Ja, ik ben opgelucht!<\/p>\n\n\n\n
a21: Wat betekent dit voor de Braziliaanse samenleving?<\/p>\n\n\n\n
TB: De voortzetting van de Braziliaanse democratie, die weliswaar veel beperkingen kent en ingrijpende veranderingen moet ondergaan, maar de bevolking niettemin enkele basisrechten kan garanderen.<\/p>\n\n\n\n
a21: Heeft het eigenlijk wel zin om over \u201ede\u201c Braziliaanse samenleving te spreken, gezien de diversiteit aan talen en culturen? Juist in deze tweede verkiezingsronde werd duidelijk hoezeer inheemse woordvoerders zoals Ailton Krenak of M\u00e1rcia Mura zich voor Lula hebben ingezet.<\/p>\n\n\n\n
TB: Het is net zo zinvol om te spreken over de Duitse, Marokkaanse of andere samenleving. Alle samenlevingen zijn pluralistisch, zo niet in etnisch opzicht, dan toch zeker in politiek opzicht. Er staan altijd belangen en conflicten op het spel. In Brazili\u00eb is dat niet anders. De vraag is echter of we een natie zijn die haar eigen pluraliteit respecteert. De Braziliaanse natie is divers en daarin schuilt haar rijkdom. De overwinning van Lula betekent een minimale garantie dat deze diversiteit in sommige opzichten wordt gerespecteerd, zij het niet in alle.<\/p>\n\n\n\n
a21: Bijvoorbeeld?<\/p>\n\n\n\n
TB: Lula heeft de inheemse gebieden niet afgebakend. Aan de andere kant daalde de ontbossing in het Amazonegebied tot een historisch laag niveau. Maar vervolgens gaf hij toestemming voor oliewinning aan de monding van de Amazone. Vervolgens verkortte hij de arbeidstijd van 44 naar 40 uur per week. Hij verbood gokken en heffde belastingen op een maandsalaris van meer dan 5.000 reais (1.000 Amerikaanse dollar). Lula heeft echter niets veranderd aan het rentebeleid, dat de rendementen van de financi\u00eble elite blijft ondersteunen en het cre\u00ebren van banen bemoeilijkt. Hij heeft de Big Tech niet aangepakt.<\/p>\n\n\n\n
a21: Is Lula een linkse politicus?<\/p>\n\n\n\n
TB: Lula is geen linkse politicus, noch wordt hij omringd door een linkse regering. Hij is een humanistische voorstander van het kapitalisme. Dat stelt hem in staat om zogenaamd \u201evoor iedereen te regeren\u201d, maar altijd door de welgestelde klassen te bevoordelen. Toch zien ze hem als een obstakel voor hun streven om de uitbuiting van arbeid en de natuur, evenals de kapitaalaccumulatie, te versnellen.<\/p>\n\n\n\n
a21: Er waren tijdens de verkiezingen verstoringen in het openbaar vervoer. Wat is daar inmiddels over bekend?<\/p>\n\n\n\n
TB: Sommige gemeentebesturen, zoals die van S\u00e3o Paulo en Salvador, worden gedomineerd door politieke groeperingen die dicht bij het bolsonarisme staan. Daar en in de steden waar Lula in het verleden altijd een meerderheid behaalde, was het openbaar vervoer op de verkiezingsdag beperkt. Het doel was om het voor kiezers onmogelijk te maken om te stemmen. Dat is een oneerlijke poging om de uitslag bij de stembussen te be\u00efnvloeden. Daarom hebben de stembureauleden van Lula de rechtbank gevraagd om de stembureaus twee uur later te sluiten. Zo konden degenen die door de verstoring van het openbaar vervoer moeite hadden om te stemmen, toch hun stemrecht uitoefenen. De verkiezingsmedewerkers van Fl\u00e1vio dienden eveneens een verzoek tot verlenging in, maar alleen in enkele specifieke steden waar het vanwege weersomstandigheden zoals overstromingen of regen moeilijk was om te gaan stemmen. Op het laatste moment, na een ongerechtvaardigde vertraging, besloot de rechtbank vervolgens tot een verlenging van twee uur in het hele land. Dit had echter geen invloed op de uiteindelijke verkiezingsuitslag. Ongeveer 35.000 stemmen werden na de verlenging geteld. Lula heeft gewonnen met een voorsprong van meer dan 4,4 miljoen stemmen.<\/p>\n\n\n\n
a21: Wat zijn de grootste uitdagingen waar Lula in deze nieuwe zittingsperiode voor staat? Ook gezien de opmars van rechts in buurlanden als Chili, Peru en Argentini\u00eb, om nog maar te zwijgen van Venezuela, dat in feite mede door de Amerikaanse regering wordt bestuurd.<\/p>\n\n\n\n
TB: Het is belangrijk om duidelijk te maken dat de overwinning van Lula geen overwinning van links in Brazili\u00eb was, maar veeleer een overwinning van degenen die we misschien het \u201edemocratische kamp van Brazili\u00eb\u201c zouden kunnen noemen \u2013 dat wil zeggen dat deel van het electoraat dat tot op zekere hoogte nog in de Braziliaanse democratie gelooft, dit systeem ondanks al zijn beperkingen verdedigt en zich bewust is van de risico\u2019s die het bolsonarisme voor het voortbestaan ervan vormt.<\/p>\n\n\n\n
Dit kamp omvat vele politieke stromingen, waaronder ook delen van rechts. Veel fervente tegenstanders van de PT, die zelfs een leidende rol speelden bij de parlementaire staatsgreep tegen Dilma Rousseff in 2016 (een gebeurtenis die Jair Bolsonaro in de schijnwerpers zette en de weg vrijmaakte voor zijn opmars naar het presidentschap) en die de opsluiting van Lula zonder bewijs in 2018 steunden (wat de verkiezingsoverwinning van Jair Bolsonaro in datzelfde jaar mogelijk maakte), hebben niet alleen op Lula gestemd, maar hebben hun stemkeuze ook publiekelijk bekendgemaakt.<\/p>\n\n\n\n
a21: Hoe moet de verkiezingsuitslag dan worden ge\u00efnterpreteerd?<\/p>\n\n\n\n
TB: De overwinning van Lula is niet per se een overwinning van progressief links of de sociaaldemocratie (die in Brazili\u00eb sowieso aan invloed verliest); het is veeleer een afwijzing van alles waar Fl\u00e1vio Bolsonaro voor staat. Die afwijzing had nog veel groter moeten zijn. Toch is het onbegrijpelijk dat de andere helft van de bevolking bij de stembus haar herhaalde minachting voor democratische waarden heeft uitgedrukt en heeft gestemd op een beruchte maffioso en leugenaar, een corrupte figuur, een couppleger, een verrader, een racist, een machist, enzovoort. Daarom zullen de problemen voor Lula enorm zijn.<\/p>\n\n\n\n
a21: Wat betekent dat concreet?<\/p>\n\n\n\n
TB: Hij krijgt te maken met een door de oppositie gedomineerd congres, vijandige media en sociale netwerken die extreemrechtse inhoud bevorderen. Aan de andere kant kan hij rekenen op een grote mobilisatie van de bevolking op straat, mits hij het brede spectrum van democratische krachten, dat zich tijdens de tweede verkiezingsronde heeft gevormd, weet te benutten en daarmee de oppositie in het parlement kan tegengaan. Wat de internationale invloed betreft, zijn de VS duidelijk het land dat de regering van Lula het meest kan schaden, vooral op economisch vlak. Wat de buurlanden betreft, denk ik dat de overwinning van Lula het leven van de extreemrechtse presidenten moeilijker zal maken, aangezien hij de volksbewegingen in die landen heeft laten zien dat het mogelijk is om het fascisme bij de stembus te verslaan, en dat niet alle Latijns-Amerikaanse landen toegeven aan autoritaire leiders.<\/p>\n\n\n\n
a21: Is het in dit verband niet ook van levensbelang voor de democratie om eens na te denken over een nieuwe opvolging?<\/p>\n\n\n\n
TB: Een van de dringende taken van Lula, de PT en het democratische kamp in Brazili\u00eb is ongetwijfeld het opbouwen van een nieuw leiderschap met voldoende kiezersaanzuigkracht om het bolsonarisme te blijven verslaan. Daarvoor resten nog vier jaar. De tijd dringt al. Mocht er niet snel een sterke kandidaat worden gevonden, dan zal de overwinning van het fascisme in 2030 vernietigend en catastrofaal zijn.<\/p>\n\n\n\n
a21: Uw onafhankelijke uitgeverij Elefante, in 2011 onder bijzondere omstandigheden opgericht, onderscheidt zich door een progressief, kritisch programma waarin inclusie, feminisme, antiracisme en sociaal-theoretische studies over Latijns-Amerika een grote plaats innemen. U geeft zelfs kritische kookboeken uit. In hoeverre draagt het werk van de uitgeverij bij aan kritisch denken?<\/p>\n\n\n\n
TB: Het werk van Elefante is onlosmakelijk verbonden met het kritische denken van links en de strijd tegen het fascisme. We doen dit dag in dag uit en zetten daarvoor onze beste materi\u00eble, intellectuele en financi\u00eble middelen in. In die zin gaat het ook om politiek en cultureel engagement in de breedste zin van het woord. Daarom is elk verkocht boek een kleine overwinning, want het zorgt niet alleen voor de financi\u00eble basis van ons werk, maar betekent ook dat de kritische en antifascistische inhoud die we produceren een bredere lezersgroep heeft bereikt.<\/p>\n\n\n\n
a21: Hoe bereikt u uw lezers?<\/p>\n\n\n\n
TB: We bereiken onze lezers via onze website, via een e-mailnieuwsbrief en via sociale media. Het is onze wens om ons terug te trekken uit de sociale media die wij als schadelijk beschouwen voor de democratie en het kritisch denken, en we hopen dit binnenkort te kunnen doen. Daarnaast zijn we vertegenwoordigd in boekhandels en op beurzen.<\/p>\n\n\n\n
a21: Wat zou u graag zien om de Braziliaanse uitgeversbranche te verbeteren? In hoeverre draagt de regering hier verantwoordelijkheid om het werk van de uitgevers en daarmee ook het bestaan van hun auteurs te beschermen?<\/p>\n\n\n\n
TB: Er valt veel te verbeteren. We hebben een wet op de vaste boekenprijs nodig om de invloed van Amazon (en zijn agressieve kortingen) op de waardeketen van het boek te verminderen. We hebben een wet nodig die het papier dat voor boeken wordt gebruikt uit de grondstoffenmarkt haalt en zo een beslissende bijdrage levert aan het verlagen van de boekprijzen in Brazili\u00eb, die weliswaar hoog zijn, maar onder de huidige omstandigheden niet goedkoper kunnen worden.<\/p>\n\n\n\n
We hebben uitgebreidere overheidsmaatregelen voor de boekensector nodig: ondersteuning van kleine en middelgrote uitgeverijen, transparantere en regelmatiger aanbestedingen voor aankopen in de publieke sector, workshops ter bevordering van het lezen en ter bevordering van lezers in alle steden van Brazili\u00eb, stimuleringsmaatregelen en belastingvrijstellingen voor boekhandels in de stadscentra \u2013 kortom, er is veel te doen.<\/p>\n\n\n\n
Topfoto: uitgeverij Editora Elefante <\/em><\/p>\n\n\n\n
Link naar uitgeverij Editora Elefante<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bron: Ute Evers amerika21 30 oktober 2026 ~~~ Gesprek van amerika21-auteur Ute Evers met de Braziliaanse uitgever Tadeu Breda van Editora Elefante over de verkiezingen en de gevolgen daarvan<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13838,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-13827","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-brazilie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.handsoffvenezuela.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13827","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.handsoffvenezuela.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.handsoffvenezuela.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.handsoffvenezuela.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.handsoffvenezuela.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13827"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.handsoffvenezuela.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13827\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.handsoffvenezuela.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13838"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.handsoffvenezuela.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13827"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.handsoffvenezuela.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13827"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.handsoffvenezuela.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13827"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}